Ngày xửa ngày xưa, có hai chị em cùng cha khác mẹ. Cô chị tên là Tấm — hiền lành, chăm chỉ. Mẹ Tấm mất sớm, cha lấy vợ mới, sinh ra cô em tên là Cám — lười biếng, ích kỷ.
Tấm làm hết mọi việc nhà còn Cám chỉ rong chơi. Một hôm, Tấm ra đồng bắt tép. Cô làm cẩn thận cả buổi và bắt được đầy giỏ. Còn Cám thì chẳng được con nào. Cám bèn lừa Tấm xuống ao gội đầu, rồi trộm hết tép chạy về nhà.
Tấm ngồi bên giỏ trống và khóc. Bỗng Bụt hiện ra và nói nhẹ nhàng: "Con xem dưới đáy giỏ. Vẫn còn lại một con cá bống. Mang về nuôi trong giếng, mỗi ngày cho ăn. Nó sẽ làm bạn của con."
Năm tháng trôi qua. Cá bống lớn dần. Tấm cho cá ăn cơm mỗi ngày, hai bạn rất vui. Nhưng dì ghẻ phát hiện, bắt cá làm thịt ăn mất.
Tấm khóc. Bụt lại hiện ra: "Đem xương cá chôn dưới bốn cái lọ ở đầu giường. Khi nào cần, hãy mở ra."
Ít lâu sau, nhà vua mở hội lớn. Cả nước được mời đến. Dì ghẻ trộn lẫn thóc với gạo rồi bắt Tấm ngồi nhặt cho riêng ra mới được đi. Tấm vừa nhặt vừa khóc. Bầy chim sẻ bay đến giúp. Nhưng Tấm vẫn không có quần áo đẹp.
Tấm chợt nhớ bốn cái lọ. Cô mở ra — và bên trong là một bộ áo đẹp, một đôi hài thêu, một con ngựa, và bộ yên cương. Tấm thay áo và phi ngựa đi hội. Khi qua suối, một chiếc hài rơi xuống nước. Voi của vua đi qua không chịu bước. Vua nhặt chiếc hài lên và truyền lệnh: "Cô nào đi vừa chiếc hài này, ta sẽ rước về làm vợ."
Dĩ nhiên — chỉ có Tấm đi vừa. Họ thành vợ chồng. Tấm trở thành hoàng hậu.
Nàng Lọ Lem phương Tây kết thúc bằng "sống hạnh phúc mãi mãi". Tấm thì... Việt Nam hơn. Dì ghẻ tức giận khi Tấm thành hoàng hậu, cả nhà tìm cách hại cô. Họ lừa Tấm lên hái cau rồi chặt cây — Tấm ngã chết.
Nhưng Tấm không chịu thua. Cô hóa thành chim vàng anh hót trong vườn nhà vua. Rồi thành cây xoan đào để vua ngồi nghỉ dưới gốc. Rồi thành khung cửi. Cuối cùng, cô chui vào một quả thị thơm và sống trong nhà bà cụ. Vua tìm lại được cô. Tấm trở về cung điện. Công lý đã đến.
Càng bị đối xử bất công, Tấm càng dũng cảm quay trở lại.
Tấm không đánh trả khi gặp chuyện xấu — ít nhất là lúc đầu. Cô khóc, cô làm việc, cô vẫn hiền lành. Nhưng cô luôn quay trở lại. Hiền lành và kiên nhẫn không phải là yếu đuối.
Câu chuyện này có hàng trăm năm rồi. Bà của bà của con đã được nghe kể chuyện này từ khi còn là bé gái. Bài học vẫn vậy: hãy hiền lành, chăm chỉ, và không bỏ cuộc — kể cả khi cuộc đời không công bằng. Sự hiền lành sẽ quay trở lại, và chiếc hài thêu cũng vậy.