Vua Hùng thứ 18 có một nàng công chúa tên là Mỵ Nương. Nàng vừa xinh đẹp vừa thông minh, vua rất yêu. Khi nàng đến tuổi lấy chồng, hai chàng trai phi thường đến cầu hôn.
Người thứ nhất là Sơn Tinh — thần núi. Cao lớn, vai rộng, điềm tĩnh. Chàng vẫy tay là dời được cả ngọn đồi.
Người thứ hai là Thủy Tinh — thần nước. Nhanh nhẹn, sáng bóng, dữ tợn. Chàng gọi được mưa, được sông, được sóng thần.
Vua Hùng băn khoăn. Cả hai đều mạnh. Cả hai đều muốn cưới con gái duy nhất của vua. Vua không biết chọn ai.
Cuối cùng vua phán: "Ai mang đủ sính lễ này đến vào sáng mai trước thì sẽ cưới Mỵ Nương."
Cả hai vị thần lao đi suốt đêm. Sơn Tinh có sẵn mọi thứ — tất cả đều là sản vật của núi rừng. Sáng sớm, chàng đã đến cung điện. Thủy Tinh đến vừa chậm một chút: công chúa đã cùng Sơn Tinh lên núi rồi.
Thủy Tinh tức giận, nổi gió, làm trời tối sầm. Chàng kêu mưa, gọi sóng, dâng nước, định cuốn cả ngọn núi đi để cướp công chúa về.
Nhưng Sơn Tinh chỉ nâng núi cao hơn. Cao hơn nước dâng. Cao hơn mọi cơn sóng. Dân làng chạy lên đỉnh núi và được cứu.
Cuối cùng Thủy Tinh hết sức, đành rút về biển. Nhưng mỗi năm, vào đúng mùa này, chàng lại thử lần nữa. Chàng gọi bão, gọi lụt, gọi sóng — hy vọng cướp lại được người vợ đã mất. Và mỗi năm, dân Việt lại xây nhà cao hơn, đắp đê dày hơn, và ngọn núi vẫn đứng vững.
Việt Nam thật sự bị lụt mỗi năm. Câu chuyện này là cách người xưa giải thích hiện tượng lụt, từ trước khi có khoa học. Nó cũng là lời nhắn: lụt là chuyện bình thường — tổ tiên của chúng ta đã sống qua chúng, và mình cũng có thể — bằng cách xây nhà cao hơn và giúp đỡ lẫn nhau.
Trước khi có khoa học, người xưa nghĩ ra những câu chuyện để giải thích thiên nhiên. Vì sao có lụt? Vì thần Nước giận. Vì sao có sấm? Vì các vị khổng lồ chơi bóng. Vì sao lá rụng vào mùa thu? Vì cây đang ngủ.
Bây giờ ta biết lụt do bão Biển Đông và do tuyết tan trên dãy Himalaya. Nhưng người Việt vẫn kể câu chuyện cũ vì nó đẹp — và nó nhắc rằng người Việt đã luôn sống cùng lụt, cùng gió, cùng mưa. Thích nghi. Xây dựng lại. Ngọn núi vẫn đứng.