Ngày xửa ngày xưa, vua Hùng có một người con nuôi tên là Mai An Tiêm. Anh thông minh, chăm chỉ, được vua rất yêu. Nhưng có một điều: An Tiêm không bao giờ nhận quà mà không làm việc đổi lấy.
Anh thường nói: "Có làm thì mới có ăn. Không có gì là tự nhiên cho không cả." Vua nghe vậy thấy buồn — vì vua nghĩ là An Tiêm kiêu ngạo, không biết ơn vua.
Vua nổi giận. Vua ra lệnh đày Mai An Tiêm và cả gia đình ra một hòn đảo hoang ngoài biển. Trên đảo không có nhà, không có ruộng, không có người.
"Nếu thật sự con tự làm được mọi thứ, thì sống đi! Nếu không, đó là số phận của con."
Vợ con An Tiêm khóc. Nhưng An Tiêm bình tĩnh nói: "Đừng lo. Tay ta còn, đầu ta còn, ta sẽ sống được."
Vài tháng đầu, gia đình An Tiêm sống bằng cá biển và rau dại. Một ngày, anh đang đi trên bờ biển thì thấy một con quạ bay qua, nhả ra một hạt gì đó màu đen.
An Tiêm nhặt lên xem. Hạt nhỏ, hơi dẹt. "Quạ ăn được, có lẽ ta cũng ăn được." Anh đem về trồng bên cạnh nhà.
Ngày qua ngày, hạt nảy mầm. Cây bò dài trên đất, rồi kết quả to tròn, vỏ xanh, ruột đỏ. Khi An Tiêm bổ ra — ngọt như mật. Cả nhà reo lên: "Quả ngon quá!"
An Tiêm trồng thêm rất nhiều. Cả đảo đầy quả to tròn ngọt lịm. Anh nghĩ: "Nhưng làm sao báo cho cha mẹ biết là chúng ta đang sống tốt?"
Anh nghĩ ra cách: anh khắc tên mình lên vỏ vài quả, rồi thả xuống biển. Sóng cuốn quả đi xa. Một thời gian sau, có thuyền đánh cá nhặt được — và đem về đất liền dâng lên vua.
Vua thấy quả lạ, lại thấy tên Mai An Tiêm. Vua sửng sốt: "Con ta vẫn sống! Và còn trồng được quả ngon!"
Vua sai thuyền ra đảo đón gia đình An Tiêm về. Cả triều đình ra mừng. Vua ôm con và xin lỗi: "Cha đã nhầm. Con không kiêu — con chỉ tin vào chính mình."
An Tiêm đem hạt giống về đất liền và dạy mọi người trồng. Từ đó, quả lan ra khắp nước Việt. Người ta gọi là quả dưa hấu.
Có khi nào con bị buồn vì mất một thứ gì? Mai An Tiêm mất cả vương quốc, nhưng anh vẫn tìm được hạnh phúc. Có thứ gì dù bị mất đi vẫn không thể mất được không?
Khi cuộc đời quăng con ra một "đảo hoang" — một việc khó, một thay đổi lớn — con vẫn còn tay con, đầu con, gia đình con. Đó là tất cả những gì cần có để bắt đầu lại.
Người Việt nhớ Mai An Tiêm mỗi khi ăn dưa hấu — đặc biệt vào dịp Tết. Quả dưa đỏ tươi tượng trưng cho may mắn và lòng kiên trì.