← Truyện
Truyện 8 · Lịch sử có thật

Hai Bà Trưng

Hai chị em phụ nữ đầu tiên dám đứng dậy đánh giặc Hán. Hai nghìn năm trước, họ làm điều mà không ai khác dám làm.
Cảnh 1 · Hai chị em

Trưng Trắc và Trưng Nhị 👯‍♀️

🏹 🏹

Hai nghìn năm trước, đất Việt bị quân nhà Hán ở phương Bắc cai trị. Người Việt phải đóng thuế nặng, phải xuống biển mò ngọc trai, lên rừng săn ngà voi nộp cho quan Hán. Cả nước đau khổ.

Ở vùng đất gọi là Mê Linh, có hai chị em: chị là Trưng Trắc, em là Trưng Nhị. Hai cô con nhà tướng. Từ nhỏ đã được học cưỡi ngựa, bắn cung, múa kiếm. Hai chị em rất giỏi và rất thương nhau.

Cảnh 2 · Mất chồng

Quan Hán giết Thi Sách 💔

⚔️ 😢

Trưng Trắc lấy chồng là Thi Sách — một người đàn ông Việt yêu nước. Thi Sách công khai chống lại quan Hán Tô Định, một viên quan ác và tham lam.

Tô Định tức giận. Hắn ra lệnh giết Thi Sách. Trưng Trắc mất chồng. Cả vùng Mê Linh đau xót.

Nhưng Trưng Trắc không khóc. Bà nói với em gái: "Chị em ta phải đứng dậy. Không phải chỉ vì anh Thi Sách — mà vì cả nước Việt."

Cảnh 3 · Lời thề

Bốn lời thề trên voi 🐘

🐘 🐘

Năm 40 sau Công Nguyên, hai chị em cưỡi voi ra trận. Trước hàng vạn nghĩa quân, hai bà thề bốn câu:

"Một xin rửa sạch nước thù,
Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng,
Ba kẻo oan ức lòng chồng,
Bốn xin vẹn vẹn sở công lênh này."

Nghĩa là: rửa thù cho nước, lấy lại đất tổ Hùng Vương, trả thù cho chồng, và làm tròn lời hứa với dân.

Cảnh 4 · Đại thắng

Sáu mươi lăm thành thất thủ 🏯

🐘 ⚔️ 🏯

Hai Bà Trưng dẫn nghĩa quân đánh khắp các châu, các quận. Phụ nữ Việt khắp nơi cũng đứng dậy theo — có cả các nữ tướng nổi tiếng như Lê Chân, Bát Nàn, Thánh Thiên.

Quân Hán thua liên tiếp. Quan Tô Định cắt râu, mặc đồ thường, lén chạy về Trung Quốc. 65 thành được giải phóng. Cả nước Việt được tự do.

Trưng Trắc lên ngôi vua, gọi là Trưng Nữ Vương. Bà giảm thuế, miễn lao dịch cho dân. Bà cai trị nước Việt được ba năm.

Cảnh 5 · Nhớ ơn

Đền thờ vẫn còn 🌸

🌸 🏯 🐘

Năm 43, nhà Hán cử tướng Mã Viện mang đại quân sang. Hai Bà Trưng đánh trả dũng cảm, nhưng quân ít hơn. Cuối cùng hai bà thất thủ. Theo truyền thuyết, hai chị em nhảy xuống sông Hát — chứ không chịu để giặc bắt.

Hai nghìn năm đã qua. Người Việt vẫn nhớ ơn hai bà. Có đền thờ Hai Bà Trưng ở Mê Linh và Hà Nội. Có đường Hai Bà Trưng ở mọi thành phố Việt Nam — kể cả ở Sài Gòn nơi con đang sống.

Từ vựng · Words to keep
Hai Bà Trưng
the Two Trưng Sisters
Trưng Trắc
elder sister, became queen
Trưng Nhị
younger sister
Mê Linh
their home town
Thi Sách
Trưng Trắc's husband
nhà Hán
the Han (Chinese) dynasty
cưỡi voi
to ride an elephant
nghĩa quân
freedom-fighters
đền thờ
temple / shrine
khởi nghĩa
to rise up / uprising
tự do
freedom
nữ tướng
female general
Suy nghĩ một chút · Something to think about

Hai nghìn năm trước, ở phần lớn các nước trên thế giới, phụ nữ không được làm tướng, không được làm vua. Nhưng ở Việt Nam, hai chị em phụ nữ đã làm cả hai. Khi con lớn lên, đừng để ai nói "việc đó chỉ có con trai mới làm được". Hai Bà Trưng đã trả lời câu đó từ rất lâu rồi.

Bài học · The Big Idea

Đây là chuyện thật 🇻🇳

Khác với truyện Tấm Cám hay Sơn Tinh, câu chuyện Hai Bà Trưng là lịch sử có thật. Hai bà đã sống. Đã chiến đấu. Đã thắng. Đã thua. Tên của hai bà được khắc trên đá, viết trong sử sách Trung Hoa, và còn được kể đến hai nghìn năm sau.

Người Việt nhớ ơn hai bà mỗi năm vào ngày mùng 6 tháng 2 âm lịch. Khi con đi qua đường Hai Bà Trưng, hãy nhớ: hai chị em ấy đã đứng dậy cho con.