Cách đây khoảng 800 năm, ở phương Bắc có một đoàn quân tên là Mông Cổ. Họ là những kỵ sĩ giỏi nhất thế giới — đã đánh chiếm cả Trung Quốc, Triều Tiên, đến tận châu Âu.
Quân Mông Cổ tấn công Việt Nam ba lần — năm 1258, 1285, và 1288. Mỗi lần họ đem hàng trăm ngàn quân. Vua nhà Trần lo lắng tột độ.
Vua hỏi Trần Hưng Đạo, vị tướng giỏi nhất của triều đình: "Quân giặc đông gấp 10 lần. Có nên đầu hàng không?" Trần Hưng Đạo trả lời: "Bệ hạ chém đầu thần trước, rồi hãy hàng!"
Ông viết một bài tên là Hịch tướng sĩ — kêu gọi tướng lính và dân chúng cùng đứng lên đánh giặc. Bài viết hùng hồn đến mức ai đọc cũng nóng máu, sẵn sàng chết vì nước.
Khi quân Mông Cổ tiến vào, Trần Hưng Đạo dùng kế "vườn không nhà trống". Dân chúng bỏ nhà, bỏ ruộng, đem theo lương thực và súc vật, rút vào rừng núi.
Quân giặc đến nơi — không thấy người, không có thức ăn. Họ phải đói, mệt, lạc đường trong đất nước lạ. Quân ta chờ thời cơ.
Trần Hưng Đạo nhớ đến một mưu cũ của Ngô Quyền 300 năm trước. Ông cho dân quân làm hàng nghìn cọc gỗ to, đầu nhọn, bịt sắt. Đem cọc đó đóng dưới đáy sông Bạch Đằng, nơi nước lúc lên lúc xuống mạnh.
Khi nước lớn, cọc gỗ ẩn dưới mặt nước — không ai thấy. Quân ta dụ thuyền giặc vào sông lúc nước đang lên. Khi giặc vào sâu, nước rút. Hàng ngàn cọc gỗ trồi lên — đâm thủng đáy thuyền giặc.
Thuyền giặc chìm dần. Quân Mông Cổ không thoát được. Quân ta từ hai bờ sông phóng tên lửa, đốt thuyền, bắt tướng giặc. Đó là trận Bạch Đằng năm 1288 — một trong những trận thắng lớn nhất trong lịch sử Việt Nam.
Sau trận này, đoàn quân Mông Cổ — đã đánh chiếm nửa thế giới — không bao giờ trở lại Việt Nam nữa.
Quân Mông Cổ to gấp 10 lần. Nhưng nhỏ + khôn ngoan đã thắng to + ngạo mạn. Có khi nào con phải đối mặt với một việc trông thật to — và con đã tìm được cách giải quyết khéo léo không?
Trần Hưng Đạo không thắng bằng nhiều quân hơn — vì ông không có. Ông thắng bằng đầu óc, lòng dũng cảm, và sự kiên nhẫn. Bằng cách hiểu rõ con sông, hiểu rõ kẻ thù, và đợi đúng thời cơ.
Người Việt nhớ ơn ông. Đường, trường, công viên, tàu thủy — khắp Việt Nam có tên ông. Ngày 20 tháng 8 âm lịch hàng năm là ngày giỗ Đức Thánh Trần.